استانداردهای حسابداری

استاندارد حسابداری شماره ۵؛ رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری به زبان ساده

استاندارد حسابداری شماره ۵ ایران به نحوه برخورد با رویدادهای تعدیلی و غیرتعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری می‌پردازد. در این مقاله، تعریف تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی، نحوه اصلاح ارقام، افشای رویدادهای بااهمیت، سود سهام، تداوم فعالیت و مثال‌های کاربردی را بررسی می‌کنیم.

استاندارد حسابداری شماره ۵ درباره رویدادهای تعدیلی و غیرتعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری
در این یادداشت

استاندارد حسابداری شماره ۵؛ رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری به زبان ساده

مقدمه

در حسابداری، پایان سال مالی به معنی پایان تمام اتفاقات مرتبط با صورت‌های مالی نیست. ممکن است پس از پایان دوره مالی، اطلاعات جدیدی به دست آید که نشان دهد ارقام ثبت‌شده در صورت‌های مالی نیاز به اصلاح دارند. همچنین ممکن است رویدادهای مهمی بعد از پایان دوره رخ دهند که اگرچه ارقام صورت‌های مالی را تغییر نمی‌دهند، اما اطلاع‌رسانی درباره آن‌ها برای استفاده‌کنندگان ضروری است.

استاندارد حسابداری شماره ۵ ایران با عنوان «رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری» مشخص می‌کند که واحد تجاری چگونه باید با این رویدادها برخورد کند. این استاندارد، رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری را به دو گروه اصلی تقسیم می‌کند: رویدادهای تعدیلی و رویدادهای غیرتعدیلی.

در این مقاله، مفاهیم اصلی استاندارد، الزامات شناسایی و اندازه‌گیری، نحوه افشا، ارتباط رویدادها با تداوم فعالیت و موضوع سود سهام را با زبانی ساده مرور می‌کنیم.

۱. هدف استاندارد حسابداری شماره ۵ چیست؟

هدف استاندارد حسابداری شماره ۵ تعیین الزامات مربوط به دو موضوع است:

  • مشخص کردن اینکه در چه شرایطی باید مبالغ شناسایی‌شده در صورت‌های مالی بابت رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری تعدیل شوند.

  • تعیین اطلاعاتی که باید درباره رویدادهای رخ‌داده تا تاریخ تأیید صورت‌های مالی افشا شوند.

این استاندارد همچنین تأکید می‌کند که اگر رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری نشان دهند استفاده از فرض تداوم فعالیت مناسب نیست، واحد تجاری نباید صورت‌های مالی خود را بر مبنای تداوم فعالیت تهیه کند.

۲. دامنه کاربرد استاندارد

استاندارد حسابداری شماره ۵ برای گزارشگری مالی رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری به کار می‌رود. بنابراین، واحد تجاری باید رویدادهای مرتبطی را که در فاصله تاریخ گزارشگری تا تاریخ تأیید صورت‌های مالی رخ می‌دهند، بررسی کند و بر اساس ماهیت آن‌ها تصمیم بگیرد که آیا اصلاح ارقام یا افشای اطلاعات لازم است.

۳. تعریف رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری

رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری، رویدادهای مطلوب یا نامطلوبی هستند که بین تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی رخ می‌دهند.

این رویدادها به دو گروه تقسیم می‌شوند:

الف) رویدادهای تعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری

این رویدادها شواهد بیشتری درباره شرایطی ارائه می‌کنند که در تاریخ گزارشگری وجود داشته‌اند. در چنین مواردی، واحد تجاری باید مبالغ شناسایی‌شده در صورت‌های مالی را اصلاح کند یا اقلامی را که قبلاً شناسایی نشده‌اند، شناسایی کند.

ب) رویدادهای غیرتعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری

این رویدادها نشان‌دهنده شرایطی هستند که پس از تاریخ گزارشگری ایجاد شده‌اند. در حالت معمول، ارقام شناسایی‌شده در صورت‌های مالی بابت این رویدادها اصلاح نمی‌شوند؛ بااین‌حال، اگر رویداد بااهمیت باشد، افشای ماهیت و اثر مالی آن ضروری است.

۴. تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی

برای اجرای درست استاندارد، باید بین تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی تفاوت قائل شد.

تاریخ گزارشگری تاریخی است که صورت‌های مالی برای آن دوره تهیه می‌شوند؛ برای مثال، پایان سال مالی شرکت.

تاریخ تأیید صورت‌های مالی تاریخی است که مدیریت، صورت‌های مالی را به‌طور رسمی و برای آخرین بار به‌منظور انتشار تأیید می‌کند. در صورت‌های مالی تلفیقی، تاریخ تأیید، تاریخی است که مدیریت شرکت اصلی صورت‌های مالی تلفیقی را برای انتشار تأیید می‌کند.

فرایند تأیید صورت‌های مالی ممکن است با توجه به ساختار مدیریت، الزامات قانونی و روش‌های تهیه و نهایی‌کردن صورت‌های مالی متفاوت باشد.

در بسیاری از شرکت‌ها، صورت‌های مالی پس از انتشار باید به تصویب مجمع عمومی یا سایر مراجع صلاحیت‌دار برسند. در این شرایط، تاریخ تأیید برای انتشار اولیه ملاک است، نه تاریخ تصویب صورت‌های مالی توسط مجمع عمومی.

این تاریخ اهمیت دارد؛ زیرا صورت‌های مالی معمولاً رویدادهای بعد از تاریخ تأیید را منعکس نمی‌کنند.

۵. رویدادهای تعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری

طبق استاندارد، واحد تجاری باید برای انعکاس رویدادهای تعدیلی، مبالغ شناسایی‌شده در صورت‌های مالی را اصلاح کند. گاهی نیز لازم است قلمی که قبلاً شناسایی نشده است، در صورت‌های مالی شناسایی شود.

مهم‌ترین نمونه‌های رویدادهای تعدیلی عبارت‌اند از:

۵.۱. حل‌وفصل دعوای حقوقی

اگر پس از تاریخ گزارشگری یک دعوای حقوقی حل‌وفصل شود و نتیجه آن وجود تعهد فعلی شرکت در تاریخ گزارشگری را تأیید کند، شرکت باید آثار آن را در صورت‌های مالی منعکس کند.

برای مثال، ممکن است شرکت در پایان سال مالی بابت یک دعوای حقوقی ذخیره‌ای شناسایی کرده باشد. اگر رأی یا توافق بعدی اطلاعات دقیق‌تری درباره تعهد موجود در پایان سال ارائه کند، شرکت باید ذخیره مربوط را بر اساس اطلاعات جدید و مطابق الزامات استاندارد حسابداری شماره ۴ تعدیل کند. صرفاً افشای بدهی احتمالی کافی نیست، اگر اطلاعات جدید شواهدی درباره ضرورت تعدیل ذخیره ارائه کند.

۵.۲. ورشکستگی مشتری پس از تاریخ گزارشگری

ورشکستگی مشتری پس از پایان دوره مالی ممکن است نشان دهد که حساب دریافتنی مربوط در تاریخ گزارشگری نیز با خطر وصول مواجه بوده است.

در این حالت، ورشکستگی می‌تواند شواهدی درباره وجود زیان کاهش ارزش در پایان دوره فراهم کند و شرکت باید مبلغ دفتری حساب‌های دریافتنی را در صورت لزوم تعدیل کند.

۵.۳. فروش موجودی کالا پس از پایان دوره

فروش موجودی کالا پس از تاریخ گزارشگری ممکن است اطلاعاتی درباره خالص ارزش فروش آن موجودی در تاریخ گزارشگری فراهم کند. اگر اطلاعات حاصل نشان دهد ارزش موجودی در پایان دوره کمتر از مبلغ ثبت‌شده بوده است، شرکت باید آثار مربوط را طبق الزامات حسابداری بررسی و در صورت لزوم اصلاح کند.

۵.۴. مشخص‌شدن بهای تمام‌شده یا عواید معامله

اگر خرید دارایی یا فروش آن پیش از تاریخ گزارشگری انجام شده باشد، اما بهای تمام‌شده دارایی خریداری‌شده یا عواید حاصل از فروش بعد از آن تاریخ مشخص شود، اطلاعات جدید می‌تواند موجب تعدیل مبالغ مربوط در صورت‌های مالی شود.

۵.۵. تعیین مبلغ پاداش یا مشارکت در سود

اگر شرکت در تاریخ گزارشگری به دلیل رویدادهای قبل از آن تاریخ، تعهد فعلی قانونی یا عرفی برای پرداخت پاداش یا مشارکت در سود داشته باشد، مشخص‌شدن مبلغ پرداخت پس از پایان دوره می‌تواند رویدادی تعدیلی باشد.

۵.۶. تصویب سود شرکت‌های فرعی و وابسته

تصویب سود سهام توسط مجمع عمومی شرکت‌های فرعی و وابسته، برای دوره یا دوره‌های قبل از تاریخ گزارشگری شرکت اصلی یا هم‌زمان با آن، طبق این استاندارد می‌تواند برای شرکت اصلی رویدادی تعدیلی باشد.

۵.۷. دریافت خسارت بیمه

اگر در تاریخ گزارشگری درباره دریافت خسارت از شرکت بیمه مذاکره در جریان بوده و پس از آن تاریخ مبلغ قابل وصول مشخص شود یا وجه دریافت شود، اطلاعات جدید ممکن است برای اصلاح مبالغ مربوط در صورت‌های مالی شواهد فراهم کند.

۵.۸. کشف تقلب یا اشتباه

کشف تقلب یا اشتباهی پس از تاریخ گزارشگری، اگر نشان دهد صورت‌های مالی تهیه‌شده نادرست بوده‌اند، از نمونه‌های رویدادهایی است که ممکن است مستلزم اصلاح صورت‌های مالی باشند.

۶. رویدادهای غیرتعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری

در مورد رویدادهای غیرتعدیلی، شرکت نباید مبالغ شناسایی‌شده در صورت‌های مالی را صرفاً به دلیل وقوع این رویدادها اصلاح کند؛ زیرا رویدادها مربوط به شرایطی هستند که پس از تاریخ گزارشگری ایجاد شده‌اند.

یکی از نمونه‌های مطرح‌شده در استاندارد، کاهش ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌ها بین تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی است. این کاهش معمولاً وضعیت ایجادشده پس از تاریخ گزارشگری را نشان می‌دهد و لزوماً بیانگر شرایط موجود در تاریخ گزارشگری نیست. بنابراین، شرکت مبالغ شناسایی‌شده بابت سرمایه‌گذاری‌ها را تعدیل نمی‌کند.

همچنین شرکت صرفاً به دلیل این کاهش، مبالغ افشاشده درباره سرمایه‌گذاری‌ها را در تاریخ گزارشگری به‌روز نمی‌کند؛ هرچند ممکن است طبق الزامات افشا، ارائه اطلاعات بیشتری لازم باشد.

نکته مهم: غیرتعدیلی بودن یک رویداد به معنای بی‌اهمیت بودن آن نیست. اگر رویداد بااهمیت باشد، ممکن است افشای آن برای درک وضعیت شرکت و تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان ضروری باشد.

۷. نحوه برخورد با سود سهام پیشنهادی یا مصوب پس از تاریخ گزارشگری

یکی از تغییرات اصلی استاندارد حسابداری شماره ۵ نسبت به نسخه قبلی، نحوه برخورد با سود سهام پیشنهادی است.

طبق این استاندارد، شرکت نباید سود سهام پیشنهادی یا سود سهام مصوب پس از تاریخ گزارشگری را به‌عنوان بدهی در تاریخ گزارشگری شناسایی کند.

دلیل این موضوع آن است که تصویب تقسیم سود، طبق الزامات مطرح‌شده در استاندارد، از اختیارات مجمع عمومی صاحبان سهام است. بنابراین، صرف پیشنهاد هیئت‌مدیره برای تقسیم سود به این معنی نیست که در تاریخ گزارشگری تعهد فعلی ایجاد شده است.

در نتیجه، سود سهام پیشنهادی هیئت‌مدیره در تاریخ گزارشگری به‌عنوان بدهی شناسایی نمی‌شود؛ اما پیشنهاد تقسیم سود باید در یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی افشا شود.

استاندارد در پیوست مبانی نتیجه‌گیری توضیح می‌دهد که این روش با استانداردهای بین‌المللی حسابداری هماهنگ است. در همان پیوست آمده است که برخی اعضای کمیته با توجه به مقررات مربوط به تقسیم بخشی از سود و رویه گذشته شرکت‌ها، امکان برآورد و شناسایی بدهی بابت سود پیشنهادی را مطرح کرده بودند؛ بااین‌حال، نظر اکثریت بر شناسایی نکردن بدهی بابت سود سهام پیشنهادی قرار گرفت.

۸. تأثیر رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری بر تداوم فعالیت

یکی از مهم‌ترین الزامات استاندارد مربوط به فرض تداوم فعالیت است.

اگر پس از تاریخ گزارشگری، انحلال شرکت یا توقف فعالیت‌های آن توسط مراجع صلاحیت‌دار اعلام شود، یا شرکت عملاً ناگزیر به انجام این کار باشد، صورت‌های مالی نباید بر مبنای فرض تداوم فعالیت تهیه شوند.

همچنین، نامطلوب‌شدن نتایج عملیات یا وضعیت مالی شرکت پس از تاریخ گزارشگری ممکن است لزوم بررسی مجدد فرض تداوم فعالیت را مطرح کند.

اگر مشخص شود فرض تداوم فعالیت دیگر مناسب نیست، آثار این موضوع آن‌قدر اساسی است که موضوع فقط اصلاح چند رقم در صورت‌های مالی نیست؛ بلکه مبنای حسابداری مورد استفاده باید به‌طور اساسی تغییر کند.

بنابراین، مدیریت باید هنگام ارزیابی رویدادهای پس از پایان دوره، علاوه بر بررسی ارقام و افشاها، مناسب بودن فرض تداوم فعالیت را نیز در نظر بگیرد.

۹. الزامات افشا در استاندارد حسابداری شماره ۵

استاندارد برای شفافیت اطلاعات مالی، افشاهای مشخصی را ضروری می‌داند.

۹.۱. افشای تاریخ تأیید صورت‌های مالی

شرکت باید تاریخ تأیید صورت‌های مالی و اسامی افرادی را که آن را تأیید کرده‌اند، افشا کند.

آگاهی از این تاریخ برای استفاده‌کنندگان مهم است؛ زیرا مشخص می‌کند صورت‌های مالی تا چه زمانی رویدادهای بعدی را در بر می‌گیرند.

۹.۲. به‌روزرسانی افشا درباره شرایط موجود در تاریخ گزارشگری

اگر شرکت بعد از تاریخ گزارشگری اطلاعات تازه‌ای درباره شرایطی به دست آورد که در تاریخ گزارشگری وجود داشته است، باید افشاهای مربوط را با توجه به اطلاعات جدید به‌روزرسانی کند.

این الزام ممکن است حتی زمانی برقرار باشد که اطلاعات جدید موجب تغییر مبالغ شناسایی‌شده در صورت‌های مالی نشود.

برای مثال، اگر شواهد جدیدی درباره یک بدهی احتمالی موجود در تاریخ گزارشگری به دست آید، شرکت باید ضرورت شناسایی یا تغییر ذخیره را مطابق استاندارد حسابداری شماره ۴ بررسی کند و در عین حال افشای مربوط به بدهی احتمالی را نیز به‌روز کند.

۹.۳. افشای رویدادهای غیرتعدیلی بااهمیت

برای هر گروه بااهمیت از رویدادهای غیرتعدیلی بعد از تاریخ گزارشگری، شرکت باید دو مورد را افشا کند:

  • ماهیت رویداد؛

  • برآورد اثر مالی آن، یا اعلام اینکه برآورد اثر مالی امکان‌پذیر نیست.

اهمیت افشا از این جهت است که حذف اطلاعات بااهمیت می‌تواند بر تصمیم‌های اقتصادی استفاده‌کنندگان صورت‌های مالی اثر بگذارد.

۱۰. نمونه‌هایی از رویدادهای غیرتعدیلی بااهمیت که معمولاً باید افشا شوند

استاندارد نمونه‌های متعددی از رویدادهای غیرتعدیلی بااهمیت ارائه می‌کند که معمولاً افشای آن‌ها لازم است:

  1. ترکیب تجاری عمده یا واگذاری شرکت فرعی: مانند خرید یک کسب‌وکار بزرگ یا فروش یک شرکت فرعی پس از تاریخ گزارشگری.

  2. اعلام برنامه توقف عملیات: برای مثال، تصمیم به تعطیلی یک واحد عملیاتی پس از پایان دوره.

  3. خرید یا واگذاری عمده دارایی‌ها: از جمله مواردی که دارایی‌ها برای فروش طبقه‌بندی می‌شوند یا دولت دارایی‌هایی را مصادره می‌کند.

  4. خسارت به تأسیسات و تجهیزات اصلی: مانند آتش‌سوزی در کارخانه پس از تاریخ گزارشگری.

  5. اعلام یا آغاز تجدید ساختار عمده: این موارد باید با توجه به الزامات مرتبط، از جمله استاندارد حسابداری شماره ۴، بررسی شوند.

  6. تغییرات عمده در سرمایه یا ترکیب سهامداران: اگر این تغییرات پس از تاریخ گزارشگری رخ داده باشند.

  7. تغییرات عمده و غیرمتعارف در قیمت دارایی‌ها یا نرخ ارز: در صورتی که پس از تاریخ گزارشگری ایجاد شده باشند.

  8. تغییر در نرخ‌ها یا قوانین مالیاتی: اگر پس از تاریخ گزارشگری وضع یا اعلام شوند و به دوره‌های مالی گذشته تسری نداشته باشند.

  9. ایجاد تعهدات یا بدهی‌های احتمالی عمده: برای مثال، صدور ضمانت‌نامه‌های بااهمیت پس از پایان دوره.

  10. دعوای حقوقی عمده ناشی از رویدادهای پس از تاریخ گزارشگری: یعنی دعوایی که منشأ آن صرفاً رویدادهای رخ‌داده پس از تاریخ گزارشگری است.

در این موارد، شرکت باید ماهیت رویداد و برآورد اثر مالی آن را افشا کند؛ مگر اینکه برآورد اثر مالی امکان‌پذیر نباشد که در این صورت باید همین موضوع اعلام شود.

۱۱. چند مثال کاربردی برای درک بهتر استاندارد

مثال اول: ورشکستگی مشتری

فرض کنید سال مالی شرکت در پایان اسفند به پایان می‌رسد. یکی از مشتریان در اسفند بدهی قابل‌توجهی به شرکت دارد. در فروردین سال بعد، مشتری ورشکسته می‌شود و اطلاعات به‌دست‌آمده نشان می‌دهد مشکلات مالی او از قبل وجود داشته است.

در این شرایط، ورشکستگی ممکن است شواهدی درباره کاهش قابلیت وصول حساب دریافتنی در پایان اسفند فراهم کند. بنابراین، شرکت باید آثار آن را بررسی و در صورت لزوم مبلغ حساب دریافتنی را تعدیل کند.

مثال دوم: آتش‌سوزی کارخانه پس از پایان سال

فرض کنید کارخانه شرکت در پایان اسفند فعال بوده است، اما در اردیبهشت سال بعد آتش‌سوزی بزرگی رخ می‌دهد و بخشی از تجهیزات اصلی از بین می‌رود.

اگر آتش‌سوزی ناشی از شرایطی باشد که پس از تاریخ گزارشگری ایجاد شده است، معمولاً رویدادی غیرتعدیلی محسوب می‌شود. بنابراین، ارقام دارایی‌ها در صورت‌های مالی پایان اسفند صرفاً به دلیل این آتش‌سوزی اصلاح نمی‌شوند؛ بااین‌حال، اگر رویداد بااهمیت باشد، شرکت باید ماهیت آن و اثر مالی برآوردی را افشا کند یا توضیح دهد که برآورد اثر مالی امکان‌پذیر نیست.

مثال سوم: سود سهام پیشنهادی

فرض کنید هیئت‌مدیره در فروردین سال بعد پیشنهاد می‌کند بخشی از سود سال مالی قبل بین سهامداران تقسیم شود.

صرف این پیشنهاد موجب ایجاد بدهی سود سهام در پایان اسفند نمی‌شود. بنابراین، شرکت نباید مبلغ پیشنهادی را به‌عنوان بدهی در صورت‌های مالی پایان اسفند شناسایی کند، اما باید پیشنهاد تقسیم سود را در یادداشت‌های توضیحی افشا کند.

مثال چهارم: حل‌وفصل دعوای حقوقی

فرض کنید در پایان سال مالی، شرکت با یک دعوای حقوقی روبه‌رو است و بابت آن ذخیره شناسایی کرده است. پس از پایان سال و پیش از تأیید صورت‌های مالی، دعوا حل‌وفصل می‌شود و مبلغ نهایی، اطلاعاتی درباره تعهد موجود در پایان سال ارائه می‌کند.

اگر نتیجه حل‌وفصل شواهدی درباره شرایط موجود در تاریخ گزارشگری باشد، شرکت باید ذخیره قبلی را بر اساس اطلاعات جدید و الزامات استاندارد مربوط تعدیل کند.

مثال پنجم: کاهش قیمت بازار سرمایه‌گذاری‌ها

فرض کنید قیمت بازار سرمایه‌گذاری‌های شرکت پس از پایان سال مالی و پیش از تأیید صورت‌های مالی کاهش چشمگیری پیدا می‌کند. اگر کاهش قیمت ناشی از شرایطی باشد که پس از تاریخ گزارشگری ایجاد شده است، این رویداد معمولاً غیرتعدیلی است. در نتیجه، شرکت ارقام پایان سال را صرفاً به دلیل این کاهش اصلاح نمی‌کند، اما باید اهمیت رویداد و ضرورت افشای آن را بررسی کند.

۱۲. تفاوت رویدادهای تعدیلی و غیرتعدیلی

موضوع رویداد تعدیلی رویداد غیرتعدیلی
ماهیت شواهد درباره شرایط موجود در تاریخ گزارشگری ارائه می‌کند نشان‌دهنده شرایط ایجادشده پس از تاریخ گزارشگری است
اصلاح ارقام در صورت لزوم، مبالغ صورت‌های مالی اصلاح می‌شوند مبالغ شناسایی‌شده اصلاح نمی‌شوند
افشا افشای لازم بر اساس الزامات مربوط انجام می‌شود اگر بااهمیت باشد، ماهیت و اثر مالی برآوردی افشا می‌شود
نمونه ورشکستگی مشتری که مشکلات مالی او در پایان دوره وجود داشته است آتش‌سوزی عمده‌ای که پس از تاریخ گزارشگری رخ داده است

برای تشخیص نوع رویداد، صرفاً زمان آگاهی از آن کافی نیست. نکته اصلی این است که رویداد یا اطلاعات جدید، شواهدی درباره شرایط موجود در تاریخ گزارشگری فراهم می‌کند یا نشان‌دهنده شرایطی است که بعداً ایجاد شده است.

۱۳. تاریخ اجرای استاندارد

طبق بند ۲۰ استاندارد حسابداری شماره ۵، الزامات این استاندارد برای صورت‌های مالی‌ای لازم‌الاجراست که دوره مالی آن‌ها از اول فروردین ۱۳۸۵ یا پس از آن آغاز می‌شود.

پیشگفتار استاندارد نیز بیان می‌کند که نسخه مصوب تیرماه ۱۳۸۵ جایگزین استاندارد قبلی مصوب سال ۱۳۷۹ شده است. هدف از تجدیدنظر، هماهنگی بیشتر با استانداردهای بین‌المللی حسابداری و بهبود استاندارد قبلی بوده است.

۱۴. ارتباط با استانداردهای بین‌المللی حسابداری

بر اساس بند ۲۱ نسخه ارائه‌شده از استاندارد حسابداری شماره ۵، با اجرای الزامات این استاندارد، مفاد استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره ۱۰ با عنوان «رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری» با نسخه مورخ ۳۱ مارس ۲۰۰۴ نیز رعایت می‌شود.

۱۵. مبانی نتیجه‌گیری درباره سود سهام پیشنهادی

پیوست استاندارد، بخشی از خود استاندارد محسوب نمی‌شود؛ اما دلایل تدوین برخی الزامات، به‌ویژه نحوه برخورد با سود سهام پیشنهادی، را توضیح می‌دهد.

در استاندارد قبلی، شرکت‌ها مجاز بودند سود سهام پیشنهادی را به‌عنوان بدهی شناسایی کنند. در نسخه تجدیدنظرشده، شناسایی این مبلغ به‌عنوان بدهی در تاریخ گزارشگری منع شده است؛ زیرا پیشنهاد هیئت‌مدیره به‌تنهایی تعهد فعلی ایجاد نمی‌کند و تصویب سود سهام در اختیار مجمع عمومی صاحبان سهام است.

پیوست همچنین توضیح می‌دهد که تصویب سود توسط مجمع عمومی شرکت‌های فرعی و وابسته برای دوره‌های قبل از تاریخ گزارشگری شرکت اصلی یا هم‌زمان با آن، در صورت‌های مالی شرکت اصلی رویدادی تعدیلی تلقی می‌شود. از دلایل بیان‌شده برای این رویکرد، وجود کنترل یا نفوذ قابل‌ملاحظه شرکت سرمایه‌گذار بر تصمیم تخصیص سود شرکت سرمایه‌پذیر و نزدیک‌تر شدن سود شرکت اصلی در صورت‌های مالی جداگانه به سود منعکس‌شده در صورت‌های مالی تلفیقی است.

جمع‌بندی

استاندارد حسابداری شماره ۵ به شرکت‌ها کمک می‌کند رویدادهای رخ‌داده بین تاریخ گزارشگری و تاریخ تأیید صورت‌های مالی را به‌درستی ارزیابی کنند.

مهم‌ترین نکات این استاندارد عبارت‌اند از:

  • رویدادهای بعد از تاریخ گزارشگری به دو گروه تعدیلی و غیرتعدیلی تقسیم می‌شوند.

  • رویدادهای تعدیلی شواهدی درباره شرایط موجود در تاریخ گزارشگری ارائه می‌کنند و ممکن است مستلزم اصلاح مبالغ صورت‌های مالی باشند.

  • رویدادهای غیرتعدیلی ناشی از شرایط ایجادشده پس از تاریخ گزارشگری هستند و ارقام صورت‌های مالی بابت آن‌ها اصلاح نمی‌شوند؛ اما رویدادهای بااهمیت باید افشا شوند.

  • تاریخ تأیید صورت‌های مالی و اسامی تأییدکنندگان باید افشا شود.

  • سود سهام پیشنهادی یا مصوب پس از تاریخ گزارشگری، طبق این استاندارد، به‌عنوان بدهی در تاریخ گزارشگری شناسایی نمی‌شود.

  • اگر رویدادهای بعدی نشان دهند فرض تداوم فعالیت مناسب نیست، صورت‌های مالی نباید بر آن مبنا تهیه شوند.

  • برای رویدادهای غیرتعدیلی بااهمیت، باید ماهیت رویداد و اثر مالی برآوردی آن یا عدم امکان برآورد، افشا شود.

در عمل، تشخیص درست رویدادهای تعدیلی و غیرتعدیلی به بررسی دقیق شرایط موجود در تاریخ گزارشگری و اطلاعاتی که تا تاریخ تأیید صورت‌های مالی به دست می‌آیند، وابسته است.

بازگشت به دانشنامه استاندارد حسابداری شماره ۴؛ ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی به زبان ساده نسبت بازده دارایی‌ها (ROA) چیست؟ فرمول، گریدبندی و مثال محاسبه

گفت‌وگو درباره این یادداشت

دیدگاه پس از تأیید منتشر می‌شود.

در امتداد این موضوع

استاندارد حسابداری شماره ۴؛ ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی به زبان ساده

استاندارد حسابداری شماره ۴؛ ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی به زبان ساده

استاندارد حسابداری شماره ۴ ایران به نحوه شناسایی، اندازه‌گیری و افشای ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی می‌پردازد. در این مقاله، مفهوم تعهد فعلی، رویداد تعهدآور، احتمال خروج منافع اقتصادی، بهترین برآورد، قراردادهای زیانبار و ذخیره تجدید ساختار را با زبان ساده و مثال‌های کاربردی بررسی می‌کنیم.

خواندن مقاله
استاندارد حسابداری شماره ۲: صورت جریان‌های نقدی به زبان ساده + مثال کاربردی

استاندارد حسابداری شماره ۲: صورت جریان‌های نقدی به زبان ساده + مثال کاربردی

در این مقاله، استاندارد حسابداری شماره ۲ ایران با عنوان صورت جریان‌های نقدی را به زبان ساده بررسی می‌کنیم. با طبقه‌بندی جریان‌های نقدی در فعالیت‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، روش‌های تهیه صورت جریان‌های نقدی، نحوه برخورد با معاملات ارزی، سود تسهیلات، مالیات بر درآمد، معاملات غیرنقدی و الزامات افشا آشنا می‌شوید. در پایان نیز یک مثال کاربردی برای درک بهتر نحوه تهیه و تحلیل صورت جریان‌های نقدی ارائه می‌شود.

خواندن مقاله
همه چیز درباره درآمدهای عملیاتی؛ تعریف، مثال و تحلیل مالی

همه چیز درباره درآمدهای عملیاتی؛ تعریف، مثال و تحلیل مالی

در این مقاله با مفهوم درآمدهای عملیاتی، تفاوت آن با درآمدهای غیرعملیاتی و سود عملیاتی، نحوه شناسایی و ارائه در صورت سود و زیان و مثال‌های کاربردی شرکت‌های تولیدی، بازرگانی و خدماتی آشنا می‌شوید. همچنین روش تحلیل درآمدهای عملیاتی و اشتباهات رایج در ثبت و گزارشگری آن را بررسی می‌کنیم.

خواندن مقاله