سیستم‌های مالی

نسبت جاری چیست

نسبت جاری

حسابدار در حال تحلیل صورت‌های مالی برای حل مسائل مالی کسب‌وکار
در این یادداشت
تحلیل نسبت‌های مالی — جلسه بعدی

نسبت دوپوینت (DuPont Analysis)

چگونه بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) را به سه موتور اصلی سودآوری، کارایی و ریسک تجزیه کنیم؟ فرمول، تفسیر، جدول مقایسه و ماشین‌حساب آنلاین سه‌مرحله‌ای.

نسبت دوپوینت چیست؟

تحلیل دوپوینت روشی است که نخستین بار شرکت شیمیایی دوپوینت (DuPont) در دهه ۱۹۲۰ از آن استفاده کرد. این روش عدد تک‌بُعدی ROE را به اجزای سازنده‌اش می‌شکند تا مشخص شود شرکت بازده حقوق صاحبان سهام خود را از کدام مسیر ساخته است: سودآوری بالا در فروش، استفاده کارآمد از دارایی‌ها، یا اهرم مالی بالا.

کاربرد اصلی آن در تحلیل بنیادی و مقایسه شرکت‌های هم‌صنعت است؛ دو شرکت می‌توانند ROE یکسان داشته باشند، اما یکی از کیفیت و پایداری سود بالاتر و اهرم کمتر برخوردار باشد.

فرمول سه‌مرحله‌ای دوپوینت

ROE = (Net Profit / Revenue) × (Revenue / Total Assets) × (Total Assets / Equity)
۱) حاشیه سود خالصNet Profit ÷ Revenue — سهم هر ریال فروش که به سود خالص می‌رسد (سودآوری).
۲) گردش دارایی‌هاRevenue ÷ Total Assets — درآمد تولیدشده به ازای هر واحد دارایی (کارایی عملیاتی).
۳) ضریب اهرم مالیTotal Assets ÷ Equity — میزان اتکا به بدهی در تأمین دارایی‌ها (ریسک مالی).

حاصل‌ضرب این سه نسبت دقیقاً برابر ROE است، زیرا صورت کسر و مخرج کسرهای همسایه یکدیگر را حذف می‌کنند:

ROE = Net Profit / Equity

فرمول پنج‌مرحله‌ای (تفکیک مالیات و بهره)

ROE = (NP/EBT) × (EBT/EBIT) × (EBIT/Rev) × (Rev/Assets) × (Assets/Equity)

این نسخه نشان می‌دهد ROE چقدر تحت تأثیر بار مالیاتی، هزینه بهره و حاشیه سود عملیاتی قرار دارد و اثر اهرم مالی روی سود را شفاف‌تر می‌کند.

تفسیر مقادیر و بنچمارک

شاخص محدوده ضعیف محدوده متوسط محدوده مطلوب
حاشیه سود خالص کمتر از ۳٪ ۳٪ تا ۱۰٪ بیش از ۱۰٪
گردش دارایی کمتر از ۰٫۵ ۰٫۵ تا ۱ بیش از ۱
ضریب اهرم مالی نزدیک ۱ (ریسک کم) ۱ تا ۲ بیش از ۲ نیازمند احتیاط
ROE کمتر از ۸٪ ۸٪ تا ۱۵٪ بیش از ۱۵٪

ROE بسیار بالا همیشه خبر خوبی نیست: اگر منبع آن اهرم مالی افراطی باشد، بازده با ریسک ورشکستگی به دست آمده است.

ماشین‌حساب آنلاین نسبت دوپوینت

حاشیه سود خالص—
گردش دارایی‌ها—
ضریب اهرم مالی—
ROE (بازده حقوق صاحبان سهام)—

مثال کاربردی

فرض کنید درآمد فروش ۱٬۰۰۰٬۰۰۰، سود خالص ۱۲۰٬۰۰۰، جمع دارایی‌ها ۸۰۰٬۰۰۰ و حقوق صاحبان سهام ۴۰۰٬۰۰۰ واحد پولی است:

Margin = 120000/1000000 = 12% | Turnover = 1000000/800000 = 1.25 | Leverage = 800000/400000 = 2.0 | ROE = 30%

در این مثال ROE از سه موتور تأمین می‌شود: حاشیه سود مناسب، گردش بالای دارایی و اهرم مالی دوبرابری. اگر همین شرکت با اهرم ۱٫۵ فعالیت می‌کرد و سود ثابت باقی می‌ماند، ROE به ۲۲٫۵٪ کاهش می‌یافت.

پرسش‌های متداول

تفاوت تحلیل دوپوینت سه‌مرحله‌ای و پنج‌مرحله‌ای چیست؟

نسخه سه‌مرحله‌ای بر سه محور سودآوری، کارایی و اهرم تمرکز دارد؛ نسخه پنج‌مرحله‌ای جزئیات اثر مالیات و هزینه بهره را جدا کرده و تحلیل عمیق‌تری از کیفیت ROE ارائه می‌دهد.

چرا ROE دو شرکت هم‌صنعت با هم مقایسه می‌شود؟

ساختار دارایی و شدت سرمایه‌بری در صنایع مختلف تفاوت زیادی دارد؛ مثلاً گردش دارایی در خرده‌فروشی بسیار بالاتر از صنعت سرمایه‌بر است.

آیا اهرم مالی بالاتر همیشه ROE را بهتر می‌کند؟

خیر. اهرم بالا در صورت وجود سود عملیاتی کافی ROE را تقویت می‌کند، اما در دوره‌های رکود هزینه بهره فشارآور می‌شود و ریسک نقدینگی را افزایش می‌دهد.

ساخته‌شده برای آموزش تحلیل مالی — ماشین‌حساب نسبت دوپوینت
بازگشت به دانشنامه چگونه درخواست بخشودگی جرائم مالیاتی بنویسیم؟ آموزش مرحله‌به‌مرحله با نمونه متن درخواست

گفت‌وگو درباره این یادداشت

دیدگاه پس از تأیید منتشر می‌شود.

در امتداد این موضوع

چرا سیستم مالی را باید یکپارچه دید؟

چرا سیستم مالی را باید یکپارچه دید؟

سیستم مالی شرکت مجموعه‌ای از فعالیت‌های به‌هم‌پیوسته در فروش، خرید، تولید، انبار، خزانه‌داری، حسابداری و مدیریت است. در این مقاله بررسی می‌کنیم چرا نگاه یکپارچه به سیستم مالی برای شناسایی ریشه مشکلات، کنترل جریان نقدی، افزایش دقت گزارش‌ها و بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی ضروری است.

خواندن مقاله
چگونه درخواست بخشودگی جرائم مالیاتی بنویسیم؟ آموزش مرحله‌به‌مرحله با نمونه متن درخواست

چگونه درخواست بخشودگی جرائم مالیاتی بنویسیم؟ آموزش مرحله‌به‌مرحله با نمونه متن درخواست

آموزش مرحله‌به‌مرحله تنظیم درخواست بخشودگی جرائم مالیاتی با نمونه متن آماده برای شرکت‌ها و اشخاص حقیقی. با مدارک مورد نیاز، ماده ۱۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم، نحوه ثبت درخواست و نکات مهم پیش از ارسال آشنا شوید.

خواندن مقاله
مشاور مالیاتی بگیریم یا نه؟ راهنمای قرارداد، حق‌الزحمه و بخشودگی جرائم مالیاتی

مشاور مالیاتی بگیریم یا نه؟ راهنمای قرارداد، حق‌الزحمه و بخشودگی جرائم مالیاتی

در این راهنما یاد می‌گیرید چه زمانی به مشاور مالیاتی نیاز دارید، چگونه قرارداد و حق‌الزحمه را تعیین کنید و پیش از پرداخت هزینه، امکان بخشودگی جرائم مالیاتی را بررسی کنید. همچنین تفاوت اصل مالیات، جریمه و حق‌الزحمه مشاور را با مثال‌های کاربردی می‌آموزید.

خواندن مقاله